Reklama w wyszukiwarkach

Świadczenie usług szkoleniowych w formie niezgodnej z przepisami oświatowymi nie odbiera im charakteru usług edukacyjnych, lecz może utrudnić przeprowadzenie dowodu, że takie właśnie usługi zostały wykonane. Wiąże się to tym samym z prawem do zastosowania zwolnienia z VAT.

Szkolenie może być usługą związaną ze sprzedażą towarów. Usługa ta może polegać np. na szkoleniu w obsłudze nabytego towaru. Aby rozstrzygnąć, czy do takich szkoleń można zastosować zwolnienie z VAT, należy odpowiedzieć na pytanie, czy usługi takie są nadal usługami w zakresie edukacji, czy powinny zostać opodatkowane przy zastosowaniu stawki podatku od towarów i usług stosowanej dla usług promocyjnych, usług doradczych, czy też należy je opodatkować przy zastosowaniu stawki właściwej dla sprzedawanego towaru.

W celu odpowiedzi na to pytanie należy wskazać możliwe zdarzenia:

• podatnik sprzedaje towar, a nastÄ™pnie szkoli nabywcÄ™ w zakresie jego obsÅ‚ugi,
• nastÄ™puje zapoznanie (szkolenie) klienta z towarem, w wyniku czego, przekonany o jego zaletach, nabywa on towar,
• podatnik szkoli klienta, który nie jest zainteresowany kupnem towaru (towar nabyÅ‚ u innego dostawcy lub zamierza serwisować towar etc).
• Szkolenie w zakresie obsÅ‚ugi nabytego towaru
• Sprzedawca ma obowiÄ…zek udzielenia kupujÄ…cemu potrzebnych wyjaÅ›nieÅ„ o stosunkach prawnych i faktycznych dotyczÄ…cych rzeczy sprzedanej (art. 546 Kodeksu cywilnego).

 

W razie opodatkowania sprzedaży towarów stawką niższą dopuszczalne jest doliczenie szkolenia do ceny sprzedaży i zastosowanie stawki niższej.

Zbliżony poglÄ…d można odnaleźć w tezach orzecznictwa. W wyroku NSA z 23 października 2002 r. (sygn. akt I SA/Wr 1294/2000) stwierdzono m.in., że: (…) Strona skarżąca (…) realizowaÅ‚a (…) czynnoÅ›ci szkolenia jako zwolnione od podatku od towarowi usÅ‚ug, fakturujÄ…c je jako „Szkolenie personelu…” z symbolem KWiU 80.42.20, czyli jako „UsÅ‚ugi w zakresie edukacji” (…) W sytuacji gdy szkolenia realizowane sÄ… przez podmiot gospodarczy dla jego kontrahenta w celu przekazania jego pracownikom niezbÄ™dnej wiedzy do uruchomienia, a nastÄ™pnie eksploatowania montowanego u tegoż kontrahenta urzÄ…dzenia – tego rodzaju usÅ‚ugi szkoleniowe nie stanowiÄ… odrÄ™bnego przedmiotu dziaÅ‚alnoÅ›ci podatnika, skoro stanowiÄ… konieczny element prawidÅ‚owego wywiÄ…zania siÄ™ podatnika z kontraktu w zakresie dostawy, uruchomienia i oddania do eksploatacji zamówionej aparatury oraz objÄ™cia jej gwarancjÄ….

W takim przypadku szkolenie pracowników kontrahenta niewÄ…tpliwie wykonywane jest w ramach tak rozumianego kontraktu i stanowiÄ…c jedynie jeden z etapów jego realizacji nie może podlegać wyodrÄ™bnieniu i opodatkowaniu wedÅ‚ug innych zasad aniżeli caÅ‚ość czynnoÅ›ci skÅ‚adajÄ…cych siÄ™ na kompleksowÄ… usÅ‚ugÄ™ stanowiÄ…cÄ… przedmiot umowy. (…).

Cytowane fragmenty orzeczenia NSA zawierają co prawda stwierdzenia pozwalające sądzić, że decydujące o opodatkowaniu usługi szkoleniowej stawką 22% było zawarcie kompleksowej umowy, na mocy której wykonawca zobowiązywał się do wykonania oznaczonego dzieła. W skład dzieła miało wejść także zapewnienie sprawnego funkcjonowania sprzedawanego systemu, co przesądziło o uznaniu czynności szkoleniowych za integralną część umowy. Nie podnoszono natomiast, że świadczenie usług szkoleniowych przez sprzedawcę na rzecz nabywcy jednoznacznie i w każdym stanie faktycznym nie stanowi usług edukacyjnych.

Z kolei w stanowisku Ministerstwa Finansów z 22 listopada 1995 r. (PP1-7204/166/95/K. Sz.) stwierdzono wprost, że w razie odrÄ™bnego „wycenienia” (przez co zapewne należy rozumieć wyszczególnienie w umowie ze wskazaniem odrÄ™bnej odpÅ‚atnoÅ›ci) usÅ‚ug szkoleniowych mogÄ… one zostać uznane za wolne od podatku.

PrzykÅ‚ad W przypadku gdy z umowy cywilnoprawnej miÄ™dzy sprzedajÄ…cym (usÅ‚ugodawcÄ…) a kupujÄ…cym (usÅ‚ugobiorcÄ…) wynika, że przedmiotem transakcji jest program komputerowy oraz odrÄ™bnie wycenione usÅ‚ugi, np. instalacja programu komputerowego oraz szkolenie w zakresie jego obsÅ‚ugi, to pozycje te można ująć odrÄ™bnie w fakturze VAT i opodatkować wedÅ‚ug wÅ‚aÅ›ciwych dla tych usÅ‚ug stawek podatku (program -22%, instalacja – 22%, szkolenie -zwolnione od VAT).

PrzyjmujÄ…c jednak ostrożnoÅ›ciowe podejÅ›cie do zagadnienia – szkolenie Å›wiadczone razem ze sprzedażą towaru powinno zostać uznane za czynność zwiÄ…zanÄ… z tÄ… sprzedażą. Jeżeli jednak podatnik zamierza odrÄ™bnie okreÅ›lić, wycenić i opodatkować usÅ‚ugi szkoleniowe, Å›wiadczone na rzecz nabywcy towaru i dotyczÄ…ce obsÅ‚ugi nabywanego towaru, to konieczne byÅ‚oby zawieranie w tym zakresie odrÄ™bnej umowy zlecenia oraz oderwanie warunków gwarancji od korzystania ze szkolenia organizowanego przez zbywcÄ™.

Nawet w przypadku zawarcia odrÄ™bnej umowy na usÅ‚ugi szkoleniowe istnieje ryzyko zakwalifikowania takich usÅ‚ug do usÅ‚ug doradczych, opodatkowanych stawkÄ… 22%. PoglÄ…d taki potwierdza teza wyroku NSA z 16 kwietnia 1998 r. (sygn. akt I SA/Po 1674/97), gdzie w ogóle odmówiono usÅ‚ugom szkoleniowym w zakresie obsÅ‚ugi komputerów zakwalifikowania do grupy usÅ‚ug w zakresie edukacji. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że: (…) szkolenie pracowników na rzecz konkretnej firmy w zakresie wdrażania technologii produkcji, obsÅ‚ugi komputerów (program optymalizacji) i zagadnieÅ„ zwiÄ…zanych z produkcjÄ… stanowi usÅ‚ugi doradztwa w zakresie zarzÄ…dzania produkcjÄ… (74.14.15).

PodsumowujÄ…c należy stwierdzić, że szkolenie nabywcy towaru w obsÅ‚udze tego towaru może zostać uznane bÄ…dź za zobowiÄ…zanie wynikajÄ…ce z umowy sprzedaży, bÄ…dź za usÅ‚ugÄ™ doradztwa. W obu przypadkach konsekwencjÄ… byÅ‚oby opodatkowanie podatkiem od towarów i usÅ‚ug przy zastosowaniu stawki 22%. Z tych powodów należaÅ‚oby uznać za celowe – w miarÄ™ możliwoÅ›ci – niewykazywanie usÅ‚ug szkoleniowych jako odrÄ™bnych od sprzedaży towarów czynnoÅ›ci. Pozwoli to na jednoznaczne i bezdyskusyjne opodatkowanie i nie stanie na przeszkodzie odliczeniu podatku naliczonego u nabywcy tych usÅ‚ug (nabywcy towaru).

Zapoznanie klienta z towarem przed zakupem

W przypadku klienta, który najpierw zostaÅ‚ przeszkolony (zapoznany z towarem), a nastÄ™pnie dopiero nabyÅ‚ towar, wÄ…tpliwość co do stosowania zwolnienia od podatku od towarów i usÅ‚ug może dotyczyć tego, czy usÅ‚uga de facto nie stanowi usÅ‚ugi promocyjnej. Celem takiego szkolenia, poza zapoznaniem klienta z towarem, może być także skÅ‚onienie go do kupienia towaru. PoglÄ…d dotyczÄ…cy uznawania szkoleÅ„ tego rodzaju za rodzaj promocji zostaÅ‚ wyrażony m.in. w piÅ›mie Ministerstwa Finansów z 2 marca 1995 r., nr PO 4/AS-722–694/95.

UsÅ‚ugi i towary przekazywane na potrzeby reprezentacji i reklamy sÄ… opodatkowane stawkÄ… wÅ‚aÅ›ciwÄ… dla przekazywanej usÅ‚ugi lub towaru. Wydaje siÄ™ jednak, że prowadzenie odpÅ‚atnych szkoleÅ„, których uczestnicy kupiÄ… później od prowadzÄ…cego szkolenia towar, nie powinno prowadzić wprost do uznania Å›wiadczonych usÅ‚ug za dziaÅ‚alność reklamowÄ…, lecz za Å›wiadczenie zwykÅ‚ych odpÅ‚atnych usÅ‚ug prowadzÄ…cych do przynoszenia podatnikowi zysku. UsÅ‚ugi te powinny korzystać ze zwolnienia z VAT. W przypadku szkoleÅ„ nieodpÅ‚atnych należaÅ‚oby je uznać za przekazane na potrzeby reprezentacji i reklamy. Nie stoi to jednak na przeszkodzie zastosowaniu stawki wÅ‚aÅ›ciwej dla rodzaju Å›wiadczonej usÅ‚ugi (w danym przypadku – zwolnienia od podatku).

Szkolenia niezwiązane ze sprzedażą towaru

W odniesieniu do szkolenia niezwiązanego ze sprzedażą (ani uprzednią, ani następczą) można przyjąć, że stosowanie przytoczonych na wstępie zasad dotyczących form szkolenia pozaszkolnego powinno prowadzić do uznania usługi za zwolnioną od podatku od towarów i usług. W tym przypadku należy położyć nacisk na stosowanie przepisów o systemie oświaty, w tym rozporządzenia z 12 października 1993 r., szczególnie w zakresie wymogów formalnych (program, dokumentacja, wydawanie dyplomów lub zaświadczeń).

Przy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie należy stosować praktyki polegającej na opodatkowaniu czynności zwolnionych, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowej kwalifikacji danej czynności. Konsekwencją byłyby bowiem zarzuty zawyżenia podatku naliczonego u kontrahenta podatnika. W celu ustalenia prawidłowej stawki podatku należy dążyć do jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przykładowo, jeżeli istnieją rozbieżności co do opodatkowania szkoleń związanych że sprzedawanym towarem, to należałoby rozważyć doliczenie takiej usługi do ceny towaru. W przypadku szkolenia, po którym klient kupuje towar, należałoby konsekwentnie przestrzegać zasady jednolitej pełnej odpłatności za szkolenia. Jeżeli zaś szkolenie miałoby się okazać bezpłatne, wówczas należy konsekwentnie traktować je jako przekazanie usługi szkoleniowej na potrzeby reprezentacji i reklamy zwolnione z VAT.