Rachunkowość

Usługi finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zostały zwolnione z VAT jako usługi związane z wypoczynkiem oraz nieodpłatne świadczenia okolicznościowe, świadczone przez zakłady pracy na rzecz pracowników i ich rodzin oraz innych osób. Warunkiem zwolnienia jest, aby usługi te finansowane były co najmniej w 30% z funduszy specjalnych tworzonych na podstawie odrębnych przepisów, tj. m.in. z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (§ 67 ust. 1 pkt 1 lit. I) rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym).

Korzystając ze zwolnienia z VAT z tytułu świadczenia tych usług firma nie może korzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług będących przedmiotem przekazania (art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Wartość zakupionego towaru przekazanego np. jako świadczenie okolicznościowe w kwocie netto obciąży zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, a naliczony przy zakupie VAT będzie stanowił koszt uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych; art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W celu sprawdzenia prawidłowości wskaźnika uprawniającego do zwolnienia można między innymi skorzystać z następującego wzoru:
[(Wn - Wo) x 100%]: Wn > 30% gdzie:
Wn – to wartość danego rodzaju usługi (wypoczynek lub nieodpłatne świadczenie okolicznościowe sfinansowane z ZFŚS),
Wo – to wartość odpłatności uczestników korzystających z usługi.

Wstawiając do wzoru stosowne dane, aby móc skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w § 67 ust. 1 pkt 1 lit. I) rozporządzenia, wyliczony w ten sposób wskaźnik musi być zawsze co najmniej równy lub większy niż 30%.
Ponadto ustalając wysokość tego wskaźnika należy pamiętać o tym, że powinien być on określany odrębnie dla każdego rodzaju działalności socjalnej -wypoczynku lub nieodpłatnych świadczeń okolicznościowych – a także o tym, iż w przypadku świadczeń związanych z wypoczynkiem jako wartość tych świadczeń przyjmuje się sumę wszystkich świadczonych usług związanych z wypoczynkiem – przez wszystkie ośrodki wypoczynkowe – a nie tylko poszczególne skierowania wczasowe.
Wiele wątpliwości wśród podatników budzi również kwestia, czy omawiane zwolnienie dotyczy tylko usług świadczonych przez zakład pracy, czy również usług wykonywanych przez inne podmioty, ale finansowanych np. z funduszu socjalnego.

Biorąc pod uwagę wykładnię językową tego przepisu w kontekście jego treści, moim zdaniem, nie pozwala to na rozszerzającą interpretację i stosowanie tego zwolnienia wobec innych podmiotów.
Stanowisko takie znajduje potwierdzenie między innymi w piśmie Ministerstwa Finansów, nr PP1-7203-104/97/ZD z 6 listopada 1997 r. Stosownie bowiem do jego treści obroty osiągane przez zawodowe komercyjne firmy usług turystycznych za świadczenie usług związanych z wypoczynkiem, zakupywanych np. w postaci skierowania przez zakład pracy, podlegają opodatkowaniu VAT w wysokości 7%, bez względu na to, w jakim procencie są one finansowane z zakładowych funduszy świadczeń socjalnych.
Użyte w rozporządzeniu sformułowanie „na rzecz innych osób” oznacza, że usługi związane z wypoczynkiem świadczone w zakładowych ośrodkach wczasowych pracownikom innych zakładów mogą korzystać ze zwolnienia, pod warunkiem że internetowa księgowość usługi dla tych osób sfinansowane są co najmniej w 30% z funduszy specjalnych i osoba ta przedłoży zaświadczenie potwierdzające ten fakt. Brak takiego zaświadczenia powoduje bowiem konieczność zastosowania stawki 7%.
Dokumentem potwierdzającym fakt wykonania tych usług jest faktura wewnętrzna (art. 32 ust. 4 ustawy o VAT). Na podstawie tej faktury ewidencjonowana jest oraz wykazywana w deklaracji VAT-7 dokonana przez podatnika sprzedaż zwolniona z tytułu świadczenia usług finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych związanych z wypoczynkiem oraz nieodpłatnymi świadczeniami okolicznościowymi.

Przykład 1
Ze względu na ograniczoną ilość miejsc we własnych ośrodkach wypoczynkowych w ramach prowadzonej akcji socjalnej firma dokonała zakupu pewnej ilości skierowań wczasowych w zajmujących się świadczeniem tego typu usług biurach turystycznych. Skierowania te, podobnie jak skierowania do własnych ośrodków wypoczynkowych, w 50% są finansowane ze środków zakładowego funduszu socjalnego. W tej sytuacji ze zwolnienia z VAT będą korzystały skierowania wczasowe do własnych ośrodków wypoczynkowych zakładu pracy. Natomiast skierowania zakupione w biurach turystycznych są opodatkowane stawką VAT w wysokości 7%.

Przykład 2
Z posiadanej przez firmę bazy wypoczynkowo-turystycznej poza jej pracownikami korzystają również pracownicy innych firm. Aby pracownicy ci mogli skorzystać ze zwolnienia, muszą przedłożyć stosowne zaświadczenia potwierdzające fakt dofinansowania zakupionych przez nich skierowań w wysokości co najmniej 30% ich wartości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych utworzonego przez ich firmę. Brak takiego oświadczenia skutkuje koniecznością zastosowania wobec tej sprzedaży stawki VAT w wysokości 7%.

Przykład 3
W związku z obchodami rocznicowymi powstania firmy zorganizowano imprezę plenerową dla pracowników i ich rodzin. Dla wszystkich uczestników tej imprezy przygotowano między innymi drobne prezenty okolicznościowe z nadrukiem logo firmy. Zakupy te w całości zostały sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy przekazanie tych prezentów okolicznościowych podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
Jak wynika z treści pytania, dokonane zakupy w 100% zostały sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a więc jeden z warunków koniecznych do zwolnienia z VAT został na pewno spełniony. Również fakt, iż były to świadczenia okolicznościowe, nie powinien budzić jakichkolwiek zastrzeżeń. Zatem dokonane nieodpłatne przekazanie zakupionych prezentów okolicznościowych korzysta ze zwolnienia przedmiotowego od podatku VAT (§ 67 ust. 1 pkt 1 lit. I) rozporządzenia w sprawie VAT).

Przykład 4
W ramach posiadanych środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych firma dokonuje zakupu biletów na koncerty, spektakle teatralne oraz seanse filmowe. Bilety te są następnie najczęściej nieodpłatnie lub za symboliczną opłatą, nieprzekraczającą 25% ich wartości, przekazywane pracownikom firmy. Czy czynność ta podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
Nie – bo zgodnie z postanowieniami załącznika nr 2 do ustawy oVAT usługi związane z rekreacją, kulturą i sportem, z wyłączeniem usług związanych z taśmami wideo oraz wszelkimi filmami reklamowymi i promocyjnymi, są zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT -poz. 23 załącznika. Niezależnie od wysokości dofinansowania przez zakład pracy zakup biletów na imprezy kulturalne nie podlega opodatkowaniu VAT. Tym samym również przekazanie biletów pracownikom będzie wolne od VAT.